De belastingdienst verwacht dat je contant geld opgeeft als het boven een bepaalde drempel uitkomt. In Nederland is er geen wettelijk maximum voor hoeveel geld je thuis mag bewaren, maar zodra het saldo je belastingvrije vermogen overschrijdt, moet je het vermelden in je aangifte inkomstenbelasting. Doe je dat niet, dan loop je het risico op naheffingen of boetes.
Wanneer geeft de belastingdienst om contant geld?
De belastingdienst kijkt naar je totale vermogen op 1 januari van elk belastingjaar. Contant geld telt daarin gewoon mee als bezitting, net als spaargeld op een rekening of aandelen. Het gaat dus niet om een apart drempelbedrag voor cash. Wat telt, is of je totale vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt.
Voor de belasting valt contant geld in box 3, samen met spaargeld en beleggingen. De belastingdienst belast je niet over het geld zelf, maar over een fictief rendement op je totale vermogen boven de vrijstelling. In 2024 lag het heffingsvrije vermogen voor een alleenstaande op 57.000 euro. Voor fiscale partners was dat het dubbele. Heb je minder vermogen dan die grens, dan betaal je geen box 3-belasting.
Contant geld opgeven in je belastingaangifte
In je aangifte inkomstenbelasting vul je de waarde van je contante geld in bij box 3, onder “overige bezittingen” of “banktegoeden en contant geld”, afhankelijk van hoe het formulier dat jaar is ingedeeld. Je geeft de waarde op zoals die gold op 1 januari van het aangiftejaar. Heb je op die datum 3.000 euro cash in huis, dan vul je dat in. Vergeet je dit, dan klopt je aangifte niet en kan de belastingdienst dat later alsnog corrigeren.
Kleine bedragen vallen in de praktijk vaak onder de vrijstelling en leiden daardoor niet tot extra belasting. Maar de opgaveplicht geldt los van of je ook daadwerkelijk belasting betaalt. Je bent verplicht je vermogen correct op te geven, ongeacht het bedrag.
Wat als de belastingdienst onverklaard contant geld ontdekt?
De belastingdienst kan je vermogen toetsen aan je inkomsten en uitgaven. Geef je structureel meer uit dan je aan inkomen opgeeft, dan kan de belastingdienst een boekenonderzoek instellen. Als daarbij blijkt dat je contant geld niet opgegeven hebt, kan de belastingdienst een naheffing opleggen, verhoogd met rente en mogelijk een vergrijpboete. In ernstige gevallen, bijvoorbeeld bij vermoedens van belastingfraude, kan de FIOD (de fiscale opsporingsdienst) ingeschakeld worden.
Onverklaard vermogen hoeft niet altijd te komen uit fraude. Soms heeft iemand spaargeld opgebouwd uit legale bronnen maar nooit netjes opgegeven. In dat geval kun je een vrijwillige verbetering indienen, waarbij je alsnog de juiste aangifte doet. De belastingdienst rekent in dat geval geen vergrijpboete, hoewel je wel rente betaalt over de niet-betaalde belasting.
Groot contant geld: ook meldplicht bij banken en notarissen
Los van de belastingaangifte geldt in Nederland ook een meldplicht voor grote contante transacties. Banken, notarissen, autohandelaren en andere instellingen zijn verplicht om transacties met contant geld boven 10.000 euro te melden bij de FIU (Financial Intelligence Unit Nederland). Dit valt onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Dit is geen belastingregel, maar een anti-witwasmaatregel. Toch kan zo’n melding er indirect toe leiden dat de belastingdienst vragen gaat stellen over de herkomst van het geld.
Veelgestelde vragen
Is er een maximum aan contant geld dat ik thuis mag hebben?
Nee, de Nederlandse wet stelt geen limiet aan hoeveel cash je thuis bewaart. Je moet het wel opgeven bij de belastingdienst als je totale vermogen boven het heffingsvrije bedrag uitkomt.
Moet ik ook kleine bedragen opgeven?
Ja, ook kleine bedragen tellen mee voor je totale vermogen. In de praktijk leidt het pas tot belasting als je totale vermogen boven de vrijstelling uitkomt, maar de opgaveplicht geldt altijd.
Wat als ik contant geld gekregen heb als gift?
Een gift is in principe geen inkomen, maar als het om grote bedragen gaat, kunnen er schenkbelastingregels gelden. De ontvanger of gever kan verplicht zijn aangifte schenkbelasting te doen. Daarna telt het geld als vermogen in box 3.
Kort samengevat: contant geld thuis bewaren mag, maar het is geen belastingvrije zone. Geef het netjes op in je aangifte, zorg dat je de herkomst kunt aantonen bij grote bedragen, en houd rekening met de meldplicht bij grote contante transacties. Zo loop je geen onnodige risico’s.