De acceptatieplicht contant geld houdt in dat bedrijven en winkels in Nederland verplicht zijn om chartaal geld te accepteren als betaalmiddel. Dit geldt voor eurobiljetten en -munten die wettelijk betaalmiddel zijn. Weigeren is in principe niet toegestaan, tenzij er een wettelijke uitzondering van toepassing is.
Die uitzonderingen zijn er wel degelijk, en ze zijn concreter dan je misschien denkt. Niet elke winkel of dienstverlener hoeft in alle situaties contant geld aan te nemen. Hieronder lees je precies wanneer de plicht geldt en wanneer niet.
Wanneer geldt de acceptatieplicht contant geld?
De verplichting om contant geld te accepteren is vastgelegd in Europese regelgeving en uitgewerkt in nationale wetgeving. In Nederland geldt dat een consument het recht heeft om met eurobiljetten en -munten te betalen bij een fysieke aankoop of dienst. Een ondernemer mag dit niet zomaar weigeren. Doet hij dat toch, zonder dat er een geldige uitzondering is, dan handelt hij in strijd met de wet.
Praktisch betekent dit: ga je naar een supermarkt, winkel of restaurant, dan moet je daar in beginsel met contant geld terechtkunnen. Dit beschermt mensen die geen bankrekening hebben, ouderen die moeite hebben met digitaal betalen, of iedereen die simpelweg liever cash betaalt.
Uitzonderingen op de acceptatieplicht contant geld
De wet kent een aantal situaties waarin een ondernemer contant geld mag weigeren. De rijksoverheid publiceerde op 14 november 2025 een overzicht van deze uitzonderingen. De belangrijkste zijn:
- Onbemande locaties, zoals onbemande tankstations en tolpoorten. Op plekken waar geen personeel aanwezig is om een betaling te verwerken of wisselgeld te geven, hoeft contant geld niet geaccepteerd te worden.
- Veiligheidsredenen. Als een ondernemer kan aantonen dat het accepteren van contant geld een reëel veiligheidsrisico met zich meebrengt, bijvoorbeeld bij nachtelijk werken met grote geldbedragen, kan dit een geldige reden zijn om cash te weigeren.
- Praktische onmogelijkheid. Wanneer het technisch of organisatorisch niet haalbaar is om contant te verwerken, kan er ruimte zijn voor een uitzondering.
Naast deze specifieke uitzonderingen geldt dat een ondernemer wel duidelijk en vooraf moet aangeven dat hij geen contant geld accepteert. Doet hij dat niet, dan kan een klant er redelijkerwijs vanuit gaan dat cash betalen mogelijk is.
Wat mag een ondernemer zelf bepalen?
Er is een verschil tussen volledig weigeren en beperken. Een ondernemer mag in sommige gevallen voorwaarden stellen aan de contante betaling, zoals een maximumbedrag per transactie. Denk aan een briefje bij de kassa: “Geen biljetten boven de 50 euro.” Dit is in de praktijk al bij veel winkels en supermarkten gebruikelijk. Zolang er een alternatieve betaalmogelijkheid beschikbaar is en dit vooraf duidelijk is gecommuniceerd, is dat toegestaan.
Volledig stoppen met contante betalingen, ook op bemande locaties overdag, is een stuk lastiger te rechtvaardigen. Zonder erkende uitzondering loopt een ondernemer het risico in strijd te handelen met de wet.
Wat kun je doen als contant geld wordt geweigerd?
Wordt je contante betaling geweigerd terwijl er geen geldige uitzondering van toepassing is? Dan kun je dat melden bij De Nederlandsche Bank (DNB), die toezicht houdt op de naleving van de regels rond wettig betaalmiddel. Je kunt ook een klacht indienen bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) als je denkt dat je als consument onterecht wordt benadeeld.
In de praktijk is een gesprek met de ondernemer zelf vaak de eerste stap. Veel weigeringen komen voort uit onbekendheid met de regels, niet uit bewuste overtreding.
De acceptatieplicht contant geld beschermt iedereen die afhankelijk is van cash of er bewust voor kiest. Kijk bij twijfel altijd even op rijksoverheid.nl voor de meest actuele uitzonderingen, want de lijst kan worden aangevuld of aangepast. De publicatie van november 2025 laat zien dat de overheid hier actief aan werkt.