Het eerste jaar als zelfstandige voelt vaak beter dan verwacht. De facturen worden betaald, de rekening loopt vol en er blijft elke maand meer over dan je in loondienst gewend was. Tot de eerste aanslag inkomstenbelasting binnenkomt. Dan blijkt dat een flink deel van dat geld nooit van jou was. De vraag hoeveel belasting betaal je als zzp’er kun je dus beter stellen voordat die envelop op de mat ligt.
Niet alles op je rekening is van jou
De grootste denkfout van startende ondernemers is dat ze naar hun saldo kijken in plaats van naar hun winst. Op je zakelijke rekening staat geld dat al een bestemming heeft. De btw die je aan klanten factureert, draag je af aan de Belastingdienst. Die is nooit omzet geweest. Daarnaast betaal je over je winst inkomstenbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. Die komen vaak pas maanden na afloop van het jaar.
In loondienst merk je daar weinig van, omdat je werkgever de loonheffing direct inhoudt. Als ondernemer ben je zelf degene die moet inhouden. Doe je dat niet, dan doet niemand het. Hoeveel belasting je als zzp’er betaalt, merk je dan pas als het geld al uitgegeven is.
Hoeveel belasting betaal je als zzp’er?
Een vast percentage bestaat niet, want het bedrag hangt af van je winst en je persoonlijke situatie. Wel is de berekening voor iedereen hetzelfde opgebouwd. Je begint bij je winst: omzet min zakelijke kosten. Daar gaan eerst de ondernemersaftrekken af. Voldoe je aan het urencriterium, dan heb je in 2026 recht op een zelfstandigenaftrek van 1.200 euro, en in je eerste startjaren komt daar de startersaftrek van 2.123 euro bij. Over wat overblijft krijg je nog de mkb-winstvrijstelling van 12,7 procent.
Pas over het bedrag dat daarna overblijft, betaal je inkomstenbelasting in box 1. Dat tarief loopt op in schijven: hoe hoger je winst, hoe groter het deel dat in een hoger tarief valt. Daar komt de bijdrage Zvw nog bij. Ook je partner, een eigen woning en andere inkomsten tellen mee. Twee zzp’ers met precies dezelfde omzet kunnen dus een heel ander bedrag kwijt zijn.
Let op dat de zelfstandigenaftrek de afgelopen jaren steeds lager is geworden en verder wordt afgebouwd. Een percentage dat een paar jaar geleden klopte, is nu vaak te krap.
Twee potjes, twee ritmes
Het helpt om btw en inkomstenbelasting los van elkaar te zien, want ze werken allebei anders.
De btw draag je meestal per kwartaal af. Het bedrag ligt vrij precies vast: wat je aan btw hebt gefactureerd, min de btw die je zelf hebt betaald op zakelijke inkopen. Zet dit bedrag direct apart zodra een klant betaalt. Een aparte spaarrekening, alleen voor de btw, maakt het overzichtelijk.
Voor de inkomstenbelasting zetten veel zelfstandigen een vast percentage van elke betaalde factuur opzij. Welk percentage klopt, hangt af van hoeveel belasting je als zzp’er betaalt, en dat volgt uit de berekening hierboven.
Laat het percentage doorrekenen
Een percentage op gevoel kiezen is beter dan niets, maar het blijft gokken. Zet je te weinig apart, dan komt de aanslag hard aan. Zet je te veel apart, dan staat er geld stil dat je in je bedrijf had kunnen steken.
Een boekhouder kan op basis van je cijfers uitrekenen hoeveel belasting je als zzp’er realistisch gezien betaalt. Bij een kantoor als Emis Finance rekent je vaste adviseur dat percentage voor je door, zodat de aanslag geen verrassing meer is. Omdat je administratie daar via een bankkoppeling elke maand bijloopt, zie je ook tussentijds hoeveel belasting eraan komt in plaats van pas in het voorjaar.
Gebruik de voorlopige aanslag
Een middel dat veel zelfstandigen onbenut laten, is de voorlopige aanslag. Je kunt de Belastingdienst vragen om alvast een aanslag op te leggen op basis van de winst die je verwacht. Die betaal je dan in maandelijkse termijnen. Zo spreid je de last over het jaar, net als in loondienst.
Het nadeel is dat je zelf een goede schatting moet maken. Loopt je jaar beter dan gedacht, pas de voorlopige aanslag dan tussentijds aan. Anders krijg je na de aangifte alsnog een flinke rekening, inclusief belastingrente.
Houd je administratie bij, niet alleen in maart
Wie wil weten hoeveel belasting betaal je als zzp’er dit jaar, moet weten wat hij verdient. Wie zijn bonnen pas na afloop van het jaar in een schoenendoos opzoekt, heeft geen idee hoe de winst zich ontwikkelt. Dan blijft elk percentage een schot in het duister.
Een administratie die elke maand bijloopt, geeft je dat inzicht wel. Bovendien heb je er later profijt van. Wil je een hypotheek of financiering aanvragen, dan vraagt een geldverstrekker meestal om de jaarcijfers en aangiften over de laatste twee tot drie jaar. Liggen die al klaar, dan scheelt dat weken.
Ondernemers in de regio Haaglanden die het liever niet allemaal zelf doen, kunnen bij Emis Finance aan de Boerhaavelaan in Zoetermeer langskomen of alles digitaal regelen. Het voordeel van een vaste adviseur is dat je verhaal maar één keer verteld hoeft te worden en dat iemand meekijkt voordat er iets misgaat.
Zo zet je genoeg apart als zzp’er
Open een aparte spaarrekening voor de belasting. Zet bij elke betaalde factuur direct de btw apart en daarnaast een percentage voor de inkomstenbelasting. Controleer elk kwartaal of dat percentage nog past bij hoe je jaar verloopt. En overweeg een voorlopige aanslag, zodat je niet in één keer hoeft te betalen.
Weet je eenmaal hoeveel belasting je als zzp’er betaalt, dan kost het een paar minuten per factuur en een korte check per kwartaal. Daar staat tegenover dat een blauwe envelop geen paniek meer oplevert, maar gewoon een bedrag dat al klaarstaat.