Geld lenen aan een vriend of familielid? Leg de afspraken dan altijd schriftelijk vast in een overeenkomst van geldlening. Zo’n overeenkomst, ook wel schuldverklaring of geldleenovereenkomst genoemd, voorkomt misverstanden en beschermt beide partijen als er later iets misgaat. Een voorbeeld overeenkomst van geldlening helpt je om niets te vergeten en de afspraken in de juiste vorm te gieten.
Wat staat er in een overeenkomst van geldlening?
Een overeenkomst van geldlening legt de afspraken tussen de uitlener (schuldeiser) en de lener (schuldenaar) vast. De overeenkomst is geldig zodra beide partijen hem ondertekenen. Je hoeft niet naar een notaris, maar dat mag wel. Zeker bij grote bedragen is een notariële akte een goede keuze.
Een goede overeenkomst bevat in elk geval de volgende onderdelen:
- De namen en adressen van beide partijen
- De datum waarop de lening ingaat
- Het geleende bedrag (in cijfers en in letters)
- De afgesproken rente, of een vermelding dat er geen rente geldt
- De looptijd van de lening
- De terugbetalingsafspraken: wanneer, hoe vaak en welk bedrag
- Wat er gebeurt als de lener niet op tijd betaalt
- De handtekeningen van beide partijen
Wanneer heb je een schriftelijke overeenkomst nodig?
Juridisch gezien is een mondelinge afspraak ook een geldige lening. Maar zonder schriftelijk bewijs is het bijna onmogelijk om je gelijk te halen als er iets misgaat. Een overeenkomst is daarom altijd verstandig, ook bij kleine bedragen of leningen binnen de familie.
Er is een situatie waarbij een schriftelijke overeenkomst zelfs verplicht is: als de lening bedoeld is voor de aankoop of het onderhoud van een woning. De lener heeft dan recht op hypotheekrenteaftrek, maar de Belastingdienst vraagt daarvoor een kopie van de overeenkomst. Daarin moeten de rente en de terugbetalingsafspraken duidelijk staan vermeld.
Hoe stel je zelf een overeenkomst op?
Je kunt een overeenkomst van geldlening zelf opstellen met behulp van een voorbeeld. Vul het voorbeeld in met de gegevens die voor jullie situatie gelden. Let op dat de overeenkomst door beide partijen wordt ondertekend en dat jullie elk een eigen exemplaar bewaren.
Wil je de overeenkomst extra stevig maken? Laat hem dan ondertekenen in aanwezigheid van twee getuigen, of laat een notaris er een officiële akte van maken. Bij een notariële akte kan de schuldeiser bij niet-betaling direct executoriaal beslag laten leggen, zonder eerst naar de rechter te hoeven.
Wat vul je in bij de rente?
Je bent vrij om zelf een rentepercentage af te spreken, of om geen rente te rekenen. Maar let op: als je geld leent aan iemand zonder rente, of tegen een rente die veel lager is dan de marktrente, kan de Belastingdienst dit zien als een schenking. Dit speelt vooral bij leningen tussen ouders en kinderen. Bij twijfel is het slim om de rente op een zakelijk niveau in te stellen of een fiscaal adviseur te raadplegen.
Spreek ook af wat er met de rente gebeurt als de lener te laat betaalt. Een vertragingsrente of boeteclausule geeft de uitlener meer houvast.
Onderhands of notarieel: wat kies je?
Een onderhandse overeenkomst stel je zelf op en onderteken je zonder tussenkomst van een notaris. Dat is gratis en snel geregeld. Het nadeel is dat je bij wanbetaling eerst naar de rechter moet om de lener te dwingen terug te betalen.
Een notariële akte kost meer, maar geeft de uitlener een sterke positie. De akte heeft executoriale kracht. Dat betekent dat de schuldeiser direct beslag kan laten leggen op bezittingen van de lener als die niet betaalt, zonder tussenkomst van een rechter. Bij leningen van een flink bedrag is dit zeker het overwegen waard.
Bewaar de overeenkomst goed
Zorg dat beide partijen een getekend exemplaar van de overeenkomst bewaren. Maak ook een digitale kopie. Bewaar de overeenkomst zolang de lening loopt, en bewaar hem daarna nog minimaal vijf jaar. Zo heb je altijd bewijs als er later vragen komen, ook van de Belastingdienst.
Met een goed ingevuld voorbeeld overeenkomst van geldlening heb je alles op papier staan en voorkom je ruzie achteraf. Het kost even tijd, maar geeft rust voor beide kanten.
Veelgestelde vragen
Moet een overeenkomst van geldlening door een notaris worden opgesteld?
Een overeenkomst van geldlening hoeft niet via een notaris te worden opgesteld. Een onderhandse overeenkomst die beide partijen zelf ondertekenen is ook rechtsgeldig. Een notariële akte is sterker, omdat de schuldeiser daarmee zonder tussenkomst van een rechter beslag kan laten leggen bij wanbetaling.
Wat is het verschil tussen een schuldverklaring en een overeenkomst van geldlening?
Een schuldverklaring is een document waarbij de lener schriftelijk erkent dat hij een bepaald bedrag schuldig is. Een overeenkomst van geldlening is vaak uitgebreider: daarin staan ook de afspraken over rente, terugbetaling en wat er gebeurt bij wanbetaling. Beide termen worden in de praktijk soms door elkaar gebruikt.
Kan ik een lening aan mijn kind zonder rente vastleggen in een overeenkomst?
Je kunt een renteloze lening aan je kind schriftelijk vastleggen in een overeenkomst van geldlening. De Belastingdienst kan een renteloze lening tussen ouders en kinderen echter als schenking beschouwen, wat gevolgen heeft voor de schenkbelasting. Laat je bij twijfel informeren door een fiscaal adviseur.
Hoe lang moet ik een overeenkomst van geldlening bewaren?
Bewaar de overeenkomst in elk geval zolang de lening loopt. Daarna is het verstandig hem nog minimaal vijf jaar te bewaren, zodat je altijd bewijs hebt tegenover de Belastingdienst of bij een eventueel geschil.