De pensioenleeftijd is iets waar bijna iedereen mee te maken krijgt. Op welke leeftijd mag je stoppen met werken? En krijg je dan genoeg geld om van te leven? In Nederland en in andere Europese landen staan deze vragen steeds vaker centraal. De antwoorden zijn lang niet altijd simpel, want de regels veranderen regelmatig. Vergrijzing, stijgende kosten en langere levensverwachting zorgen voor druk op pensioenstelsels. Dat merken mensen niet alleen in Nederland, maar ook in landen als Frankrijk, Duitsland en Spanje.
De AOW-leeftijd in Nederland stijgt mee met de levensverwachting
In Nederland bepaalt de overheid wanneer je recht hebt op AOW. AOW staat voor Algemene Ouderdomswet en is een basispensioen voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt. In 2025 ligt de AOW-leeftijd op 67 jaar. Dat was vroeger anders. Tot 2013 was de grens nog 65 jaar. De verhoging komt omdat mensen steeds ouder worden. Als de levensverwachting stijgt, stijgt de AOW-leeftijd mee. De overheid heeft vastgelegd dat elke gewonnen levensjaar voor twee derde meetelt in de verhoging van de AOW-leeftijd. Tot 2028 blijft de grens naar verwachting op 67 jaar staan, maar daarna kan die weer omhoog gaan. Mensen die eerder willen stoppen met werken, kunnen dat soms regelen via hun aanvullend pensioen of eigen spaargeld. Dat brengt wel financiële gevolgen met zich mee, want wie vroeger stopt, bouwt minder op.
Aanvullend pensioen naast de AOW
Naast de AOW hebben veel werknemers in Nederland een aanvullend pensioen via hun werkgever. Dit tweede deel van het pensioen wordt opgebouwd via een pensioenfonds of verzekeraar. Hoeveel je krijgt, hangt af van je salaris, het aantal jaren dat je hebt gewerkt en de regeling van je werkgever. Niet iedereen bouwt automatisch pensioen op. Zelfstandigen zonder personeel, beter bekend als zzp’ers, moeten zelf regelen hoe zij later inkomen hebben. Dat kan via een lijfrente, spaargeld of beleggingen. Steeds meer mensen zijn zzp’er, waardoor een deel van de bevolking met minder zekerheid richting de oude dag gaat. Daar is in de politiek en in de samenleving veel aandacht voor. Nieuwe regels moeten zzp’ers stimuleren om toch pensioen op te bouwen.
In Frankrijk liep de discussie over de pensioenleeftijd hoog op
Tot 2023 konden Franse werknemers op 62-jarige leeftijd met pensioen gaan, mits zij 42 jaar hadden gewerkt. De Franse overheid besloot die grens te verhogen naar 64 jaar. Dat leidde tot massale protesten op straat. Miljoenen Fransen gingen demonstreren omdat zij vonden dat zij te lang moesten doorwerken. Begin 2025 stond de kwestie opnieuw op de politieke agenda. Een nieuwe Franse regering bekeek of de maatregel kon worden teruggedraaid of aangepast. Tot een definitief besluit is het nog niet gekomen. De discussie in Frankrijk laat zien dat pensioenhervorming politiek gevoelig ligt. Mensen voelen het direct in hun dagelijks leven en in hun toekomstplannen. Tegelijkertijd staan overheden onder druk omdat pensioenen enorm veel geld kosten. In Frankrijk betaalt de overheid zelf een groot deel van de pensioenen, wat de staatskas zwaar belast.
Europa vergelijkt: grote verschillen tussen landen
Wie door Europa kijkt, ziet grote verschillen in de leeftijd waarop mensen met pensioen gaan. In Italië was de grens lang laag, al is die de afgelopen jaren ook omhooggegaan. In Duitsland loopt de pensioengerechtigde leeftijd op naar 67 jaar, net als in Nederland. Scandinavische landen overwegen zelfs hogere grenzen in de toekomst. Die verschillen hangen samen met de opbouw van het pensioenstelsel, de levensverwachting van de bevolking en de manier waarop pensioen wordt gefinancierd. In sommige landen betalen werkgevers en werknemers samen mee via premies, in andere landen draagt de overheid een groot deel bij via belastingen. Er is geen Europese regel die bepaalt wanneer iemand met pensioen moet. Elk land maakt zijn eigen keuzes, maar de druk om de stoppende leeftijd te verhogen is overal vergelijkbaar. Een ouder wordende bevolking en hogere zorgkosten zorgen er samen voor dat werken langer de norm wordt.
Veelgestelde vragen
Wat is de AOW-leeftijd in Nederland in 2025?
In 2025 is de AOW-leeftijd in Nederland 67 jaar. Op die leeftijd heb je recht op een basispensioen van de overheid. Dit geldt voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt.
Kan ik eerder stoppen met werken dan de officiële pensioenleeftijd?
Ja, eerder stoppen met werken is mogelijk, maar het heeft financiële gevolgen. Je bouwt minder pensioen op en je ontvangt de AOW pas vanaf de officiële leeftijd. Mensen die eerder willen stoppen, maken daarvoor vaak gebruik van spaargeld, een lijfrente of een vroegpensioenregeling via hun werkgever.
Waarom gaat de pensioenleeftijd in Nederland omhoog?
De pensioenleeftijd stijgt in Nederland omdat mensen steeds ouder worden. De overheid heeft afgesproken dat de AOW-leeftijd meebeweegt met de levensverwachting. Hoe langer mensen gemiddeld leven, hoe later ze officieel met pensioen gaan.
Bouwt een zzp’er automatisch pensioen op?
Nee, een zzp’er bouwt niet automatisch pensioen op. Zelfstandigen moeten zelf zorgen voor inkomen op latere leeftijd, bijvoorbeeld via spaargeld, beleggingen of een lijfrente. De overheid werkt aan nieuwe regels om zzp’ers te stimuleren iets voor later opzij te zetten.