Een hypotheek afsluiten is voor de meeste mensen de grootste financiële stap in hun leven. Je leent een grote som geld om een woning te kopen, en dat doe je niet zomaar. Er komt meer bij kijken dan alleen het kiezen van een bedrag en een bank. Van de kosten die je maakt tot de keuzes die je vastlegt in het contract: elke stap telt. Dit artikel helpt je om het proces te begrijpen, zodat je straks weet waar je aan toe bent.
Wat een hypotheek precies inhoudt
Een hypotheek is een lening die je afsluit om een huis te kopen. De woning staat daarbij als zekerheid voor de geldverstrekker. Dat betekent dat de bank of hypotheekverstrekker het huis kan opeisen als jij de maandelijkse betalingen niet meer kunt doen. Je lost de lening terug in maandelijkse termijnen, en daarboven betaal je rente. De hoogte van die rente hangt af van hoe lang je de rente vastzet en van de aanbieder die je kiest. Een rentevaste periode van tien jaar geeft meer zekerheid dan een korte periode, maar een korte periode kan in sommige gevallen goedkoper uitvallen. De keuze die je hier maakt, heeft gevolgen voor jaren.
De bijkomende kosten die je niet mag vergeten
Veel mensen denken alleen aan de rente en de maandlast, maar er zijn meer kosten verbonden aan het krijgen van een woningfinanciering. Zo betaal je voor een taxatie, waarmee een onafhankelijke expert de waarde van de woning bepaalt. Die kosten liggen doorgaans tussen de 700 en 1.000 euro. Daarna zijn er de notariskosten voor het opstellen van de hypotheekakte en de leveringsakte. Reken daarvoor op ongeveer 1.100 euro. Als je advies inwint van een hypotheekadviseur, betaal je daarvoor ook. Sluit je de lening zelf af via een online platform, dan zijn die advieskosten een stuk lager, soms rond de 895 euro. Tel daarbij op dat je bij de aankoop van een bestaande woning meestal overdrachtsbelasting betaalt. Voor starters onder de 35 jaar die een woning kopen onder een bepaalde grens geldt een vrijstelling, maar die regels veranderen regelmatig.
Hoe de aanvraag in zijn werk gaat
Voordat je een hypotheekaanvraag indient, brengt een adviseur of geldverstrekker je financiële situatie in kaart. Daarvoor kijkt men naar je inkomen, je vaste lasten en je eventuele schulden. Op basis daarvan wordt berekend hoeveel je maximaal kunt lenen. Dat bedrag is niet altijd gelijk aan wat je zou willen lenen. Banken hanteren regels om te voorkomen dat je te veel leent ten opzichte van je inkomen of de woningwaarde. Heb je een vast contract, dan kom je doorgaans makkelijker in aanmerking dan iemand met een tijdelijk contract of een inkomen als zelfstandige. Na de aanvraag volgt een periode van beoordeling. Als alles akkoord is, ontvang je een bindend aanbod. Daarna teken je bij de notaris, en is de woning officieel van jou.
Soorten hypotheken en wat ze betekenen voor jouw maandlast
Er zijn verschillende vormen van woningkredieten, elk met een eigen manier van aflossen. De meest gebruikte vorm in Nederland is de annuïteitenhypotheek. Hierbij betaal je elke maand hetzelfde bedrag, maar het aandeel rente en aflossing verandert wel. In het begin betaal je meer rente en los je minder af. Dat kantelt naarmate de tijd verstrijkt. Een andere veelvoorkomende vorm is de lineaire hypotheek. Daarbij los je elke maand een vast bedrag af, waardoor je maandlast in de loop der jaren daalt. Dat klinkt aantrekkelijk, maar de maandlasten zijn aan het begin hoger. Welke vorm het beste bij je past, hangt af van je situatie nu en je verwachtingen voor de toekomst. Laat je hier goed over informeren voordat je een keuze maakt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel eigen geld heb je nodig als je een huis koopt?
Je kunt tegenwoordig maximaal 100 procent van de woningwaarde lenen. De bijkomende kosten, zoals taxatie, notaris en advies, moet je dus zelf betalen. Reken op ongeveer 3 tot 6 procent van de koopsom als eigen geld voor die kosten.
Wat is het verschil tussen de koop- en de aanneemsom?
Bij een bestaande woning betaal je een koopsom: de prijs die jij en de verkoper overeenkomen. Bij een nieuwbouwwoning spreek je van een aanneemsom, het bedrag dat de aannemer vraagt voor het bouwen van de woning. Op beide kun je een lening aanvragen, maar de regels en het proces verschillen iets.
Kun je ook zonder adviseur een hypotheek regelen?
Ja, dat kan. Je kunt via sommige aanbieders een lening rechtstreeks en zonder persoonlijk advies afsluiten. Dat heet execution only. Je betaalt dan minder advieskosten, maar je bent zelf verantwoordelijk voor de keuzes die je maakt. Dit is alleen verstandig als je goed weet wat je doet en je financiële situatie overzichtelijk is.
Wat gebeurt er als je de maandlasten niet meer kunt betalen?
Als je tijdelijk in de problemen komt, is het slim om zo snel mogelijk contact op te nemen met je geldverstrekker. Samen kun je dan zoeken naar een tijdelijke oplossing, zoals een betalingsregeling. In het ergste geval kan de bank overgaan tot gedwongen verkoop van de woning, maar dat is echt een laatste stap waar beide partijen zo veel mogelijk proberen om naartoe te werken.